Yeni Çağ Felsefesi

/ 6 Haziran 2015 / / yorumsuz

Yeni Çağ Felsefesi



  • 17. yüzyıl: Özgür düşüncenin yerleştiği, ancak her kafadan bir ses çıkması nedeniyle yöntem arayışının öne çıktığı bir dönem.
  • Descartes (1596-1650), rasyonlist bilgi felsefesini canlandırıyor. Yeni Çağ rasyonlizmi Descartes’ta sonra Leibniz (deist, rasyonalist) ve C. Wolf gibi filozoflar tarafından sürdürülmüştür.
  • Spinoza panteist varlık anlayışını savunmuştur. En üstün bilgi olarak bilimsel bilgilere dayanan sezgisel bilgiyi kabul eder (Tanrı’nın bilgisi bu yolla elde edilir).
  • Thomas Hobbes (1588-1679) varlık anlayışı açısından materyalisttir. Bilgi felsefesi ise nominalizm ve sensualizme (duyumculuk) dayanır. Toplumsal sözleşme kavramını ortaya koymuş, monarşik bir yönetimi savunmuştur.

–Rasyonalizm: Akılcılık.  –  Dualizm: İkicilik (İki töz: madde ve ruh)

–Panteizm: Tümtanrıcılık.               –   Monizm: Tekçilik (tek töz: Tanrı)

–Nominalizm: Adcılık  –  Sensualizm: Duyumculuk

yenicag-felsefesi

17. yüzyıl: Aydınlanma Çağı’nın da başlangıcıdır.



  • Aydınlanmanın ilk temsilcileri olarak genellikle Rene Descartes ve G. W. Leibniz kabul edilir. Almanya’da J. G. Herder, I. Kant, C. Wolff; Fransa’da D. Diderot, C. A. Helvétius,Montesquieu, Jean-Jacques Rousseau, Voltaire; Büyük Britanya’da David Hume, John Locke ve Thomas Paine Aydınlanma çağının en önemli temsilcileridir.

18. yüzyıl:

  • Rönesans ile birlikte başlayan dinden ve gelenekten kopuştan kaynaklanan arayış (yeni bir temel, yeni bir hareket noktası arayışı) bu yüzyılda da devam etmiştir. Hareket noktası akıldır. «İnsan, dinin (Hıristiyanlık dogmalarının) ve otoritelerin yerine kendi aklını ve bilimi koyarak bu sorunu aşabilir» görüşü ve laik dünya görüşü benimsenmiştir.
  • J. Locke (1632–1704) empirist bilgi görüşünü savunmuştur.
  • G. Berkeley (1685 –1753), empirist ve öznel idealist; sadece bilginin kaynağı deneyim ve algıdır demekle yetinmemiş, algılanmayan şeylerin var da olmadığını savunmuştur.
  • D. Hume (1711-1776), empirizmi septisizme yaklaştırmıştır.
  • La Mettrie (1709 –1751) mekanik materyalist.
  • E. Condillac (1715 –1780) sensualist.

Empirizm: Deneycilik  –  Septisizm: Kuşkuculuk  –  Sensualizm: Duyumculuk

Öznel idealizm: Algılanmak = Var olmak  –  Mekanik materyalizm: Mekanik maddecilik

18. yüzyıl: Aydınlanma Felsefesi



I. Kant (1724 – 1804) Kritisizmin kurucusu.

–Apriori (deney öncesi) bilginin imkansızlığı

–Aklın kategorileri ve algını formları

–Metafizik bilginin imkansızlığı (ancak metafiziğin kaçınılmazlığı): Aklın antinomileri (çatışkıları).

–Ödev ve niyet ahlakı. (Hipotetik emperatif ve kategorik emperatif ayrımı)

Kritisizm: Eleştiri felsefesi.

Kategorik ve hipotetik imperatif: Kesin ve koşullu buyruklar

Apriori ve aposteriori: Deney öncesi ve deney sonrası

Hegel (1770 – 1831) Diyalektik idealizm.

–Geist’in tarihsel süreçte tez-antitez-sentez adımlarından geçerek kendini açımlaması.

Pozitivist Felsefe

  • Comte (1798 – 1857) Pozitivizm

–Sosyolojinin de isim babası olan Fransız filozof.

–Comte, insan aklının gelişimini açıklayan üç hal kanunu ile artık pozitif evrede olduğumuzu “tüm doğal ve toplumsal olayları yine doğal ve toplumsal nedenlerle açıklamamız gerektiğini” savunmuş.

  • Mantıkçı Pozitivizm (R. Carnap …)

–Comte’un pozitivizmini devam ettirmiş,

–Metafizik ve teolojiyi tamamen dışlayıp felsefeyi bilimle sınırlandırmış,

–Sembolik mantıkla bilimsel metinleri çözümleme

Yorum yaz

Kategoriler
E-Mail Aboneliği

E-Posta adresinizi aşağıdaki bölümden bültenimize ekleyerek yeni yazılarımızdan haberdar olabilirsiniz.