2.C.2. Dolaylı çıkarım çeşitleri

/ 19 Mart 2018 / / yorumsuz

Bu konuda dolaylı çıkarım çeşitlerini, tümdengelim, tümevarım ve analojiyi göreceğiz.

Dolaylı Çıkarımlar:

1. Tümdengelim

2. Tümevarım

3. Analoji



1. Tümdengelim

En az bir tümel öncüle dayanarak özel (tikel, tekil) sonuca ulaşılır. Genelden özele, tümelden tikeler gidilir.

Örnek:

Tüm insanlar ölümlüdür. (1. Öncül: Tümel Olumlu)

Sokrates bir insandır. (2. Öncül: Tekil Olumlu)

Sokrates de ölümlüdür. (Sonuç: Tekil Olumlu)

2. Tümevarım

Özelden genele, tikelden tümele varılan çıkarım biçimidir. Çok sayıdaki tekil gözlem sonuçları genel bir yargı biçiminde ifade edilir.

Örnek:

Çam ağacı fotosentez yapar. (1. Öncül: Tikel Olumlu)

Çiçekler fotosentez yapar. (2. Öncül: Tikel Olumlu)

Elma ağacı fotosentez yapar. (3. Öncül: Tikel Olumlu)

Çimenler fotosentez yapar. (4. Öncül: Tikel Olumlu)

………..

Tüm bitkiler fotosentez yapar. (Sonuç: Tümel Olumlu)

3. Analoji (Benzeşim)

İki şey arasındaki bir benzerliğe dayanılarak bunlardan birisinde bulunan bir özelliğin diğerinde de var olduğunu çıkarımdır.

Örnek:

Trabzon  Karadeniz bölgesindedir ve çok yağış alır.

Samsun da Karadeniz bölgesindedir.

O halde Samsun da çok yağış alır.

  • Dikkat:



Tümevarım ile analoji, birinde özel ve bir çok öncülden genel bir yargıya varılması (tümevarım); diğerinde ise özelden yine özel bir yargıya ulaşılması (analoji) ayrılır.

Önceki konu:

Önermeler arası Ters Döndürme İlişkisi

Sonraki konu:

Kıyas ve Kıyas Çeşitleri

Düzenli Kıyas Çeşitleri

Düzenli Kıyas Kuralları

Düzensiz Kıyas Çeşitleri

Çıkarımlar Mantığı Konu Testi

Yorum yaz