2.C.1.1. Karşı Olum Çıkarımları

/ 19 Mart 2018 / / yorumsuz

Karşı olum çıkarımları doğrudan çıkarımların ilk türünü oluşturur. Karşı olum ilişkisi de denilen önermeler arası ilişkilerin özel bir türünden karşı olum çıkarımları doğar.

İçindekiler

Karşı Olma Çıkarımları

Daha önce önerme çeşitleri konusunda gördüğümüz gibi nicelik ve nietlikleri açısından önermeler 4 standart kalıpta karşımıza çıkar.
  1. Tümel Olumlu
  2. Tümel Olumsuz
  3. Tikel Olumlu
  4. Tikel Olumsuz
Bir önermenin terimleri aynı kalmak şartıyla nitelik, nicelik veya hem nitelik hem de niceliğini farklılaştırarak yapılan çıkarımlardır. Yani örneğin bir tümel önermenin terimleri aynı kalmak şartıyla niteliğini değiştirerek üst karşıtını; niceliğini değiştirerek altığını; hem nitelik hem niceliğini değiştirerek çelişiğini elde etmektir.
Bir karşı olma çıkarımından söz edebilmek için ortada:

  • Terimleri (özne ve yüklemi) aynı olan;
  • Ya nitelik,
  • Ya nicelik
  • Ya da hem nitelik hem de nicelik açısından mutlaka farklı olan iki önermenin bulunması gerekir.

Karşı Olma Çıkarımları

1. Üst karşıtlık

2. Alt karşıtlık

3. Altıklık

4. Çelişiklik

Çıkarımlar ve Akıl Yürütme Yöntemleri Konu Başlıkları ve Çıkmış LYS-ÖSS Soruları KONU TESTİ için tıklayın!

1.Üst karşıtlık:

Nicelikleri aynı – Nitelikleri farklı
Tüm kuşlar uçar. – Hiçbir kuş uçmaz.        Nitelikleri farklı.

Uyarı: Doğru bir tümel önermenin üst karşıtı daima yanlış; yanlış bir tümel önermenin üst karşıtı kimi durumda doğru, kimi durumda yanlış olabilir.

2.Alt karşıtlık:

Nicelikleri aynı – Nitelikleri farklı.
Bazı kuşlar uçar. – Bazı kuşlar uçmaz.      Nitelikleri farklı.

Uyarı: Doğru bir tikel önermenin alt karşıtı kimi durumda doğru, kimi durumda yanlış; yanlış bir tikel önermenin alt karşıtı daima doğrudur.

3.Altıklık:

Nicelikleri farklı – Nitelikleri aynı.
Tüm kuşlar uçar. – Bazı kuşlar uçar.
Hiçbir kuş uçmaz. – Bazı kuşlar uçmaz.      Nicelikleri farklı.

Uyarı: Tümel önerme doğruysa, tikel önerme zorunlu olarak doğrudur. Tümel önerme yanlışsa; tikel önerme bazen doğru, bazen yanlış olabilir. Tikel önerme doğruysa; tümel önerme bazen doğru, bazen yanlış olabilir. Tikel önerme yanlışsa, tümel önerme zorunlu olarak yanlıştır.

4.Çelişiklik:

Hem nitelikleri hem nicelikleri farklı.
Tüm kuşlar uçar. – Bazı kuşlar uçmaz.
Hiçbir kuş uçmaz. – Bazı kuşlar uçar.        Hem nitelikleri hem nicelikleri farklı.

Uyarı: Çelişik önermelerden biri doğru ise diğeri zorunlu olarak yanlıştır.

Aşağıdaki tabloyu inceleyin ve anlatılanları kendiniz tespit edin:

Çıkarımlar Mantığı Konu Testi

Çıkarımlar Mantığı Testi

Çıkarımlar Mantığı Testi
Başla
Tebrikler - Çıkarımlar Mantığı Testi adlı sınavı başarıyla tamamladınız. Sizin aldığınız skor %%SCORE%% en yüksek skor %%TOTAL%%. Hakkınızdaki düşüncemiz %%RATING%%
Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
11Son
Geri dön

Karşı Olum Çıkarımları ile ilgili örnek ÖSYS soruları:

2012 LYS Felsefe Grubu 24. Soru için tıklayın!

2011 LYS Felsefe Grubu Mantık Testi 4. Soru için tıklayın!

2013 LYS Felsefe Grubu 20. Soru için tıklayın!

ÖRNEK SORU

“Bütün insanlar özgürdür.” önermesi doğru ise “Bazı insanlar özgür değildir.” önermesi yanlıştır. “Bazı insanlar özgürdür.” önermesi doğru ise “Hiçbir insan özgür değildir.” önermesi yanlıştır.

Bu örnekler, karşıolum karesindeki önermelerle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisini desteklemektedir?

A)  Doğru bir tümel önermenin karşıtı daima yanlıştır.

B)  Çelişik önermelerden birisi doğru ise zorunlu olarak diğeri yanlıştır.

C)  Yanlış tümel önermelerin karşıtı bazen doğru, bazen de yanlıştır.

D)  Eğer tümel önerme doğru ise altıkları olan tikel önermeler de doğrudur.

E)  Eğer tümel önermeler yanlış ise altıkları bazen doğru, bazen de yanlış olur.

Cevap: B

Çıkarımlar ve Akıl Yürütme Yöntemleri Konu Başlıkları ve Çıkmış LYS-ÖSS Soruları KONU TESTİ için tıklayın!

Önceki konu:

Çıkarım ve çıkarım çeşitleri

Sonraki konu:

Önermelerde Düz Döndürme İlişkisi

Yorum yaz