2.B.2.1. Niceliklerine Göre Önermeler

/ 23 Mart 2018 / 419 views / yorumsuz

Öznenin kaplamının ne kadarıyla ele alındığına göre önermeler tümel, tikel ve tekil olarak üçe ayrılır.

II.Yargının niceliği bakımından:

a.Tümel önerme: Tüm kediler et yer.
b.Tikel önerme: Bazı kediler et yer.
c.Tekil önerme: Boncuk et yer.


Tümel önermeler özenenin kaplamının tamamı ile ele alındığı önermelerdir. “Tüm kediler et yer.” örneğinde olduğu gibi…

Tikel önermeler öznenin kaplamının bir kısmının ele alındığı önermelerdir: “Bazı kediler et yer.” önermesinde olduğu gibi…

Tekil önermeler ise, zaten özne durumundaki terimin belirli bir tek varlığı ifade ettiği önermelerdir: “Boncuk et yer.” örneğinde olduğu gibi…


Önermeler nicelik ve nitelikleri bir arada ele alındığında karşımız altı çeşit önerme çıkar:

  1. Bütün insanlar kültürlüdür – Tümel olumlu
  2. Hiçbir insan kültürlü değildir – Tümel olumsuz
  3. Bazı insanlar kültürlüdür – Tikel olumlu
  4. Bazı insanlar kültürlüdür – Tikel olumsuz
  5. Ahmet kültürlüdür – Tekil olumlu
  6. Ahmet kültürlü değildir – Tekil olumsuz

Tekil önermeler, öznenin tüm kaplamıyla ele alınan önermeler olduğu için, tümel önerme olarak kabul edilir. Böylece ortaya standart dört önerme kalıbı çıkar.

Tümel olumlu – Tümel olumsuz

Tikel olumlu – Tikel olumsuz

olmak üzere dört standart önerme formunu, sonraki konularımızdan önermeler arası ilişkilerde, karşı olum karesi, karşı olum ilişkileri (karşı olum çıkarımları) ve döndürme (çevirme)konularında kullanacağız.

 

Sonraki konu: Yargının sayısına göre önermeler: Basit ve bileşik önermeler

Yorum yaz

Kategoriler
E-Mail Aboneliği

E-Posta adresinizi aşağıdaki bölümden bültenimize ekleyerek yeni yazılarımızdan haberdar olabilirsiniz.