2.B.1. Önerme ve Önermenin Yapısı

/ 25 Mart 2018 / 215 views / yorumsuz

Önerme nedir, önermenin tanımı, önermenin yapısı nasıldır, her cümle bir önerme midir, hangi cümlerler önermedir? Önermeler mantığından önermelerle ilgili hangi tür sorular gelmektedir? Önermenin yapısı ile ilgili hangi özellikler nelirlenebilir?

Önerme nedir?

Yargı bildiren, bir doğruluk değerine sahip olan cümledir.

Önermenin yapısı:

  • Bir yargı bildirir; dilek, istek, rica bildiren sözler önerme değildir.
  • Bir doğruluk değerine sahiptir; doğru veya yanlıştır.

Örnek:

“İstanbul, Türkiye’nin başkentidir.” cümlesinin doğruluk değeri yanlıştır, yine de bu cümle bir önermedir; çünkü yanlışlık da, yanlış da bir doğruluk değeridir.

  • En az iki terim ve bir bağdan oluşur.

Örnek:
Ali + çalışkan + dır.
Özne  + Yüklem + Bağ

LYS Felsefe Grubu Testi Mantık Soruları:

Önermenin yapısı ve özellikleri ile ilgili 2012 LYS sorusu
Önerme ve önermenin yapısı ile ilgili LYS Mantık Grubu 2011 Sınavı 3. soru



Önermeler Mantığı Konu Testi için tıklayın!

Örnek soru:

Bir savın doğru veya yanlış olması, onun bir “doğruluk değeri” taşıdığını gösterir. “Gerçek” ise, savın konusudur. Örneğin güneş, havanın sıcaklığı, yağmur yağması bir doğru ya da yanlış değil, bir gerçektir. Ama belirli bir günde güneşin parladığına, havanın sıcak olduğuna ya da yağmurun yağdığına ilişkin ifadeler doğru ya da yanlış olabilir. O halde doğruluk veya yanlışlık zihinde bulunan veya zihnin ürettiği bir şeyle, kısaca bir önermeyle ilgilidir.

Bu parçaya dayanarak “doğruluk değeri” ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?

A)  Deneyle ispat edilebilen olgulardır.

B)  Var olanı olduğu gibi açıklayan yargılardır.

C)  Aklın ilkeleri ile tutarlı olan yargılardır.

D)  Var olanın değil, yargı ve düşüncenin bir özelliğidir.

E)  Toplumda genel kabul gören düşüncelerdir.

Çözüm: 

Soruda gerçek ile doğrunun farkı belirtilmiştir. Dolayısıyla doğru (ve doğruluk değeri) varlığın değil, var olanlarla ilgili bilgi, yargı veya düşüncelerimizin bir özelliğidir. Cevap bu nedenle D’dir. (Dikkat yukarıdaki “İstanbul Türkiye’nin başkantidir.” önermesinde olduğu gibi düşünce, bilgi ve yargılarımız gerçeklikle uyuşmadığında yanlış olur; ama yanlışlık da bir doğruluk değeri olduğu için bu tür bir yargı da önermedir).

Cevap: D

Örnek soru:

“Ay, Güneş gibi bir ışık kaynağıdır.” bir önermedir. “2 + 2 = 4” de bir önermedir. Ama, “Ah ne güzel çiçek.” bir önerme değildir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, bir terim kümesinin önerme sayılması için gerekli bir koşul değildir?

A)  Bir yargıda bulunması

B)  Bir doğruluk değeri taşıması

C)  İki veya daha fazla terimden oluşması

D)  Bir istek veya duygu belirtmesi

E)  Terimleri bir bağla bağlaması

Çözüm: 

Önermenin yapısı ile ilgili yukarıda anlattıklarımıza uygun şekilde soruda verilen önerme örneklerinin hem bir yargıda bulunduğunu (A), hem bir doğruluk değeri taşıdığını (B), hem en az iki terime sahip olduğunu (C), hem de terimlerini bağlayan bir bağa sahip olduklarını (dir, = eşittir gibi) (E seçeneği) görüyoruz. Ancak “Ah ne güzel çiçek!” örneğinde olduğu gibi yargı bildirmeyip bir istek veya duygu bildiren cümlelerin önerme olmadıklarını görüyoruz.

Cevap: D

Önermeler Mantığı Konu Testi için tıklayın!

Yorum yaz

Kategoriler
E-Mail Aboneliği

E-Posta adresinizi aşağıdaki bölümden bültenimize ekleyerek yeni yazılarımızdan haberdar olabilirsiniz.