Protagoras ve öğrencisinin tartışması

/ 1 Ocak 2015 / / yorumsuz

Bir dilemma örneği olarak Protagoras ve öğrencisinin davası. Protagoras “Her sorunun iki tarafı vardır.” diyor. Aynı konuya farklı bakış açılarından bakmanın mümkün olduğunu savunuyor. Bu mantığı bundan 2500 yıl önce ikilem dediğimiz akıl yürütme yönteminin de temeli yapmış. Aşağıda bir dilemma (ikilem) örneği var:…

Genç öğrenci Euathlos, Protagoras’tan, hukuk bilgileri dersleri almak ister.

Aralarında yaptıkları sözleşmede, anlaştıkları ticaretin yarısını peşin ödemeyi kabul eder ve diğer yarısını da, kazanacağı ilk davadan sonra ödemeyi vaad eder… Ne var ki Euathlos, avukatlık yapmaz ve dolayısı ile ders ücretinin ikinci yarısını ödemez.

Protagoras davacı olur ve zafer işareti yapar:

“Öğrencisi davayı kaybederse, borcunu mahkeme kararı gereğince ödeyecektir; kazanırsa,ders sözleşmesine göre ödeyecektir.” Yani her halükarda öğrencisi parayı ödeyecektir.

Öğrencisi Euathlos ise hocasının böyle düşünmesine güler:

“Davayı kazanırsam, mahkeme karan beni ders ücretinin ikinci yansını ödemekten kurtaracaktır; kaybedersem, sözleşmeye göre ödemekten kurtulacağım” diyerek her iki sonuçta da para ödememesi gerektiğini öne sürer..”

Antik Çağ’da Bilgi ve Ahlak Sorunu: Sofistlere karşı Sokrates

Yorum yaz