2.C.1.3. Ters döndürme

/ 19 Mart 2018 / / yorumsuz

Doğrudan çıkarımların diğer bir çeşidi de döndürmelerdir. Döndürme veya çevirmenin iki çeşidi var. Bunlar Düz Döndürme ve Ters Döndürmedir. Aşağıda Ters Döndürme konusu yer alıyor.

Döndürme İlişkisi

Döndürme, bir önermenin niteliğini ve doğruluk değerini bozmadan önermenin öznesini yüklem, yüklemini özne yapmaktır. Döndürmede önermenin niceliği değişebilir. Klasik mantıkta bir önermenin eşdeğeri döndürmeler yoluyla bulunur.
1.Düz döndürme

2.Ters döndürme

Çıkarımlar ve Akıl Yürütme Yöntemleri Konu Başlıkları ve Çıkmış LYS-ÖSS Soruları KONU TESTİ için tıklayın!

2. Ters Döndürme

Ters döndürme, bir önermenin   olumluluğuna, olumsuzluğuna (niteliğine) ve doğruluk değerine dokunmadan o önermenin öznesinin karşıt halini (bütünleyicisini) özne yapmaktır.

a. Tümel olumlu bir önermenin ters döndürmesi yine tümel olumlu bir önerme olur.

Örneğin:

Bütün bitkiler canlıdır. (Tümel olumlu)
Bütün canlı olmayanlar bitki olmayandır. (Tümel   olumlu)

b. Tikel olumlu önermelerin ters döndürmesi olmaz.

c. Tümel olumsuz bir önermenin ters döndürmesi tikel olumsuz önerme olur.

Örneğin:

Hiçbir insan dört ayaklı değildir. (Tümel olumsuz)

Bazı dört ayaklı olmayan, insan olmayan değildir. (Tikel olumsuz)

d. Tikel olumsuz bir önermenin ters döndürmesi yine tikel olumsuz bir önerme olur.

Örneğin:

Bazı insanlar öğretmen değildir. (Tikel olumsuz)

Bazı öğretmen olmayan, insan olmayan değildir. (Tikel olumsuz)

Örnek Soru:

Klasik mantıkta tikel olumsuz bir önermenin eşdeğeri aşağıdakilerden hangisi ile bulunur?

A) Ters döndürmesiyle

B) Düz döndürmesiyle

C)  Çelişiğiyle

D) Karşıtıyla

E) Altığıyla

Çözüm:

Klasik mantıkta önermelerin eşdeğeri döndürme ile bulunur. Tikel Olumsuz önermelerin düz döndürmesi olmadığı için tek seçenek olarak Ters Döndürme kalır.

Cevap: A

Önceki konu:

Önermelerde Düz Döndürme İlişkisi

Sonraki konu:

Dolaylı Çıkarımlar: Tümdengelim – Tümevarım – Analoji

Çıkarımlar Mantığı Konu Testi

Yorum yaz