Uyum ve Uyarılma

/ 10 Nisan 2018 / / yorumsuz

Uyum ve Uyarılma

Alan Yeterlilik Testine girecek olan üniversite adayları ve lisede psikoloji dersi alanlar için, Uyum ve Uyarılma Özet konu anlatımı, Uyum ve Uyarılma ile ilgili temel kavramlar:…

  • Organizmanın çevrenin gereklerini yerine getirerek yaşamını sürdürebilmesi durumuna “uyum” denir. İnsan çevresine uyum sağlama açısından en yetenekli türlerden birisidir. Sadece çevresine uyum sağlamakla kalmaz, çevreyi de kendi yaşaması için uygun şekilde değiştirip düzenleyebilir.

Uyarılma:

  • Uyarılma, organizmanın iç veya dış çevresinden gelen uyarıcılarca etkilenmesidir.
  • Uyarımı sağlayan iç veya dış faktörlere de uyarıcı denir. Ağrı, açlık, susuzluk v.b. İç uyarıcılardır. Işık, ses, koku v.b. Dış uyarıcılardır.
  • Organizmanın belirli bir düzeyde uyarılmaya ihtiyacı vardır. Organizmanın ihtiyaç duyduğu miktarda ve ölçüde uyarılma durumuna optimum uyarılma durumu (veya genel uyarılmışlık hali) denir.

Yetersiz uyarılma:

  • Organizmanın ihtiyaç düzeyinden daha az uyarılması durumudur. Örneğin: Hapishanedeki mahkumların durumu, kapalı bir ortamda uzunca bir süre kalma, yumuşak bir koltuk ve sıcak bir ortamda bir süre oturma durumu v.b.

Aşırı uyarılma:

  • Organizmanın ihtiyaç ve dayanma düzeyinden daha fazla uyarılması durumudur. Örneğin: Uzun süre aç ve susuz kalma, diş ağrısı çekme, yaralanma v.b.
  • Aşırı uyarılmanın fazla sürmesi, organizmanın direnme gücünü yitirmesine ve bitkin düşmesine neden olur. Yetersiz ve aşırı uyarılma karşısında dengesi bo­zulan bir organizma dengelenme, refleks, duyar­sızlaşma gibi mekanizmaları harekete geçirerek uyumunu sürdürmeye çalışır.

Alışma – Duyarsızlaşma – Homeostatis




Homeostatis (Dengelenme):

  • Organizmanın aşırı veya yetersiz uyarılma durumunda bozulan kararlı ve dengeli iç durumunu kendi otomatik tepkileriyle tekrar dengeli durumuna getirmesidir. Ör: Karaciğerin kandaki fazla şekeri süzmesi, üşüyünce titreme, ısınınca terleme, yaraların kabuk bağlaması…

Alışma:

  • Organizmanın sürekli ve aynı şiddette uyaran uyarıcılara karşı tepki vermeme eğilimine girmesidir. Ör: Mutfaktaki yemek kokusunu, odadaki saatin tik taklarını bir süre sonra duymamak…

Duyarsızlaşma:

  • Duygusal uyarıcılara karşı tepkisizleşme durumunu ifade eder. Örneğin, her gün akşam haberlerinde kaza haberlerini veya dünyanın farklı ülkelerindeki çatışma ve terör olaylarında ölen insanları duya duya artık etkilenmemeye başlamak.

Uyum ve Uyarılma Konu Testi

Yorum yaz