İdeoloji kavramı ve hegomanya oluşturmadaki işlevi

/ 1 Temmuz 2016 / / yorumsuz

İdeoloji kavramı ve hegomanya oluşturmadaki işlevi



İdeoloji kavramı ilk olarak 1796 yılında Fransız felsefeci A.Destutt de Tracy tarafından kullanılmıştır. İlk kullanıldığı zaman anlamı düşüncelerin bilimi şeklindeydi. Daha sonra ideoloji kavramına bugünkü anlamını veren Karl Marks olmuştur. Karl Marks ideolojiyi yanlı fikir anlamında kullanmıştır.

Genel olarak Toplumdaki maddi ilişkiler tarafından, özellikle üretim ilişkileri tarafından koşullanan, belirli sınıf çıkarlarını dile getiren ve insanın, düşüncesini, duygularını ve eylemlerini etkileyip, kendi doğrultusunda görüşler ve değer yargıları yaratmaya ve davranış normları koymaya yönelik toplumsal-politik, felsefi, dinsel, sanatsal, hukuksal, ahlaksal vb. – fikirler sistemidir.

İdeoloji sınıfsal karakter taşır. «Egemen sınıfların fikirleri her çağda egemen olan fikirlerdir, yani topluma maddi bakımdan egemen olan sınıf, ona aynı zamanda manevi bakımdan da egemendir. » (Karl Marks)


İdeoloji, En genel ve geniş biçimiyle ele alındığında herşeyin kendisine referansla anlamlandırıldığı bir çerçeve olarak görülebilir.

Hegemonya iktidarın yönetirken sadece zora değil aynı zamanda yönetilenlerin rızasına dayanmasıdır. İdeoloji işte bu rızayı temin etmek için devreye girmektedir.Hegemonya kuramı Gramsci tarafından ideoloji kavramını da kapsayacak şekilde geliştirilmiştir. Hegemonya topluma önderlik etme ve topluma hakim olma demektir. İdeolojik hegemonya yöneten sınıf ideolojisinin karşı görüşler üzerinde egemenlik kurmasıdır. Hegemonya en iyi rızanın örgütlenmesi olarak anlaşılır, bağımlı bilinç biçimlerinin şiddet ya da zora başvurulmadan inşa edildiği süreç olarak da görülebilir.

Yorum yaz