Karl Popper’ın pozitivist yaklaşıma eleştirisi ve katkıları

/ 19 Ocak 2017 / / yorumsuz

Karl Popper’ın pozitivist yaklaşıma eleştirisi ve katkıları

Pozitivistler gibi Popper’da bilimselliğe bir ölçüt bulmak istemiştir. Koymuş olduğu ölçüt pozitivistlerin “Doğrulama İlkesine” karşı, bilim felsefesinde çığır açan “Yanlışlanabilirlik İlkesi” dir. Ona göre bilimin özelliği doğrulanabilir değil yanlışlanabilir olmasıdır.

Popper’a göre Einstein görelilik teorisini şu soruyu sormuştur: “Hangi şartlar altında teorimi savunamam veya hangi olguların teorimi çürütmesi mümkündür? Nitekim Einstein genel görelilik teorisi içinde “ışığın gök cisimlerinin çekim alanından geçerken sapması gerektiğini böyle bir olayın gözlemlenmesi durumunda teorisinin yanlışlanacağını ileri sürmüştür. Daha sonra 1919 yılında yapılan bir gözlemde ışığın saptığı tespit edilmiştir. Bu olay bilimsel teorilerin çürütülebilir bir özellik taşıdığını göstermektedir.

Popper, diğer kuramların (Marx, Freud, Adler) sahiplerinin hangi koşullarda kuramlarından vazgeçeceklerini belirtmediklerine dikkat çekti. Doğrulayıcıları çok olan fakat yanlışlayıcıları belirsiz olan bu kuramlar ona göre bilimsel olmayan kuramlardı. Popper, hangi kuram olursa olsun belli koşullarda deneysel destek bulmanın kolay olduğunu; bilimselliğin ampirik destek sağlamada değil, kuramın hangi koşullar altında yanlış olduğunu belirlemeyi esas aldı. Eğer bir kuram yanlışlanabilir ise, bilimseldir.

Yorum yaz